Katedra Weterynaryjnej Ochrony Zdrowia Publicznego

METODOLOGIA BADAŃ NAUKOWYCH

Przedmiot jest realizowany na II i III roku studiów doktoranckich na Wydziale Medycyny Weterynaryjnej. Przedmiot należy do grupy przedmiotów przygotowujących doktorantów do samodzielnego planowania, wykonywania i opracowywania wyników badań naukowych. W ramach prowadzonych wykładów doktoranci zapoznają się z ogólnymi założeniami przyjmowanymi w nauce, elementami procesu badawczego, źródłami zmienności obserwacji w naukach przyrodniczych, walidacją metod badawczych oraz z systemami jakości w badaniach laboratoryjnych. W ramach ćwiczeń doktoranci opracowują prezentację projektu badawczego uwzględniając: kwerendę uzasadniającą podjęcie tematu oraz teorię naukową stanowiącą podstawę jego sformułowania, trafność narzędzi pomiarowych, sposoby analizy i omówienia wyników oraz formułowania wniosków.

Osoba odpowiedzialne za realizację przedmiotu:
prof. dr hab. Joanna Szteyn, prof. zw.
e-mail: szteyn@uwm.edu.pl

 

 

TREŚCI WYKŁADÓW

1. Teoria poznania a nauka.  Istota  i  pojęcie   nauki. Funkcje nauki.  Klasyfikacja dyscyplin naukowych. Ogólne  założenia  przyjmowane w nauce.

2.Proces badawczy – podstawowe pojęcia. Strategia badawcza. Przygotowanie założeń pracy badawczej. Elementy treści projektu badawczego.

3.Rodzaje badań - procedury badawcze.

4.Obserwacja jako źródło informacji i danych pomiarowych .  Źródła zmienności obserwacji w medycynie.

5.Cechy metody badawczej. Weryfikacja metod. Błąd pomiarowy i niepewność wyników

6.Walidacja metod. Materiały   odniesienia. Walidacja metod alternatywnych na przykładzie metod mikrobiologicznych.PN-ENISO 16140.

7.Systemy zapewnienia  jakości badań laboratoryjnych. GLP. PN-EN ISO/IEC 17025

8.Rodzaje laboratoriów. Uznawanie kompetencji laboratoriów. Organizacja badań między- laboratoryjnych. Akredytacja laboratoriów.  Notyfikacja.

9. Rola badań laboratoryjnych w działaniach Inspekcji Weterynaryjnej

10. Podstawy wnioskowania w naukach medycznych

TREŚCI ĆWICZEŃ

Doktoranci opracowują   w postaci prezentacji :

- projekty założeń  prac badawczych,

- uzasadnienie podjęcia  tematu,

- teorię naukową stanowiącą podstawę sformułowania i rozwiązania problemu badawczego,

- materiał badań,

- liczbę badanych obiektów,

- techniki doboru obiektów do badań,

- trafność narzędzi pomiarowych, rzetelność,

- sposoby analizy wyników, metody pomocnicze w analizie,

- sposoby omówienie wyników badan

- formułowanie wniosków.


ZAŁOŻENIA I CELE PRZEDMIOTU JAKO EFEKTY KSZTAŁCENIA:
Wiedza

Opis założeń  które są podstawą formułowania tematu. Definiowanie metod które powinny być wykorzystane  w rozwiązaniu problemu. Ocena  zależności pomiędzy obserwacjami a istniejącymi teoriami. Formułowanie hipotez badawczych.  

Umiejętności
Wyszukiwanie i analiza literatury będącej podstawą teorii naukowej tematu   badawczego. Opracowanie planu badań i wykorzystanie metod badawczych. Testowanie hipotez. Formułowanie wniosków.

Kompetencje/Postawy
Kreatywność w przygotowaniu prezentacji tematu badawczego Zdolność precyzyjnego i jasnego przedstawiania założeń tematu badawczego. Dbałość o rzetelne analizowanie i dokumentowanie danych.

LITERATURA PODSTAWOWA
1. J. Apanowicz, 2003. Metodologia nauk. Dom organizatora . Toruń.
2. Praca zbiorowa,1999 „Dobra Praktyka   Laboratoryjna w badaniach nie klinicznych” Instytut Medycyny Pracy im.prof. dr med. Jerzego Nofera.   Łódz.
3. Ewa Bulska, 2008 .Metrologia chemiczna- Sztuka prowadzenia pomiarów. Warszawa, MALAMUT.
4. PN-EN ISO/IEC  17 025 Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorujących

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA
1.A.Stanisz. 2005. Biostatystyka. Kraków.